ఎటుల బ్రోతువో తెలియ నేకాంతరామయ్య
శ్రీ త్యాగరాజ స్వామి వారి ప్రసిద్ధ కీర్తన "ఎటుల బ్రోతువో తెలియ నేకాంతరామయ్య" (రాగం: చక్రవాకం, తాళం: త్రిపుట) కీర్తనలోని పల్లవి, చరణాలకు ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విపులమైన విశేషాలు
57. చక్రవాకం - త్రిపుట. మే. 16.
పల్లవి
ఎటుల బ్రోతువో తెలియ నేకాంతరామయ్య || ఎటుల ||
ప్రతిపదార్థం:
ఏకాంత రామయ్య = పరమార్ధ తత్త్వ స్వరూపుడవైన ఓ రామచంద్రా! (బాహ్య లౌకిక ఆడంబరాలకు దూరంగా, అంతరంగంలో ఒంటరిగా ప్రకాశించే పరమాత్మ స్వరూపుడా!)
ఎటుల = ఏ విధంగా
బ్రోతువో = నన్ను రక్షిస్తావో
తెలియదు = నాకు తెలియడం లేదు.
తాత్పర్యం:
పరమార్థ తత్త్వ స్వరూపుడవైన ఓ ఏకాంత రామా! నాకున్న అవలక్షణాలు, నేను చేసిన పనుల దృష్ట్యా నన్ను నువ్వు ఏ విధంగా రక్షిస్తావో, అసలు ఎలా కాపాడుతావో నాకు అస్సలు అర్థం కావడం లేదు స్వామీ!
విశేషాలు (పల్లవి):
స్వామి ఆర్తి: త్యాగరాజ స్వామి వారు ఇక్కడ భగవంతుడిని "ఏకాంతరామ" అని పిలిచారు. , ఈ తత్త్వం అందరికీ తెలిసేది కాదు; కేవలం బాహ్య ప్రపంచాన్ని వదిలి అంతరంగంలో భగవంతుడిని సేవించే 'ఏకాంత భక్తులకు' మాత్రమే లభ్యమయ్యే రహస్యం ఇది.
శరణాగతి: తన తప్పులను ఒప్పుకుంటూ భగవంతుని దయపైనే పూర్తిగా భారాన్ని వేయడం ఈ పల్లవిలో కనిపిస్తుంది.
మొదటి చరణం
కటకట నాచరితము కర్ణకఠోరమయ్య || ఎటుల ||
ప్రతిపదార్థం:
కటకట = అయ్యో! (అయ్యో పాపము అనే నివేదన)
నా చరితము = నా యొక్క నడవడిక లేదా నా చరిత్ర
కర్ణ కఠోరము అయ్య = వినుటకు చాలా కఠినమైనది, భరించరానిది స్వామీ!
తాత్పర్యం:
అయ్యో! నా జీవిత చరిత్ర, నా ప్రవర్తన వినడానికే చాలా కఠినంగా, అసహ్యంగా ఉంది. అలాంటి నన్ను నువ్వు ఎలా రక్షిస్తావు?
విశేషాలు (మొదటి చరణం):
ఆత్మ విమర్శ: త్యాగరాజ స్వామి లోకకల్యాణం కోసం, సాధారణ మానవుల మనస్తత్వాన్ని తనపై వేసుకుని ఇక్కడ మాట్లాడుతున్నారు. మనుషులు చేసే పాపాలు, పొరపాట్లను తలుచుకుంటే అవి వినడానికే కర్ణకఠోరంగా ఉంటాయని పశ్చాత్తాపపడుతున్నారు.
రెండవ చరణం
పట్టి గొడ్డురీతి భక్షించి తిరిగితి
పుట్టులోభులను పొట్టకై పొగడితి
ప్రతిపదార్థం:
పట్టి = నోటి నిండా పట్టి (అత్యాశతో నోటికి దొరికినంత)
గొడ్డు రీతి = పశువుల వలె
భక్షించి = తిని
తిరిగితి = (ఏ లక్ష్యం లేకుండా) తిరిగాను.
పుట్టు లోభులను = పుట్టుకతోనే మహా పిసినారులైన వారిని
పొట్టకై = నా పొట్ట కూటి కోసం (జీవనం కోసం)
పొగడితి = స్తుతించాను, పొగిడాను.
తాత్పర్యం:
వివేకం లేని పశువు తరహాలో దొరికినంత నోటినిండా తిని, ఏ లీలా లేకుండా ఇష్టమొచ్చినట్టు తిరిగాను. కేవలం నా పొట్ట నింపుకోవడం కోసం, పుట్టుకతోనే పరమ లోభులైన (పిసినారులైన) మనుషులను గొప్పగా పొగిడి యాచించాను.
విశేషాలు (రెండవ చరణం):
నరస్తుతి నిరసన: త్యాగరాజ స్వామి ఎప్పుడూ నరస్తుతిని (మనుషులను పొగడడాన్ని) వ్యతిరేకించేవారు. "నిధి చాల సుఖమా... రాముని సన్నిధి సేవ సుఖమా" అని పాడిన మహానుభావుడు ఆయన. ఇక్కడ సామాన్య మానవుడు తన పొట్టకూటి కోసం ధనవంతులను ఎలా ఆశ్రయిస్తాడో, ఆ బుద్ధి ఎంత హీనమైనదో పశువుతో పోల్చి వివరిస్తున్నారు.
మూడవ చరణం
దుష్టులతో గూడి దుష్కృత్యములు సల్పి
ఱట్టుబడిన త్యాగరాజుని దయతో || ఎటుల ||
ప్రతిపదార్థం:
దుష్టులతో గూడి = చెడ్డవారితో స్నేహం చేసి, వారితో కలిసి
దుష్కృత్యములు = దుర్మార్గపు పనులను
సల్పి = చేసి
ఱట్టుబడిన = అల్లరిబడిన (లోకంలో అపకీర్తి పాలైన, చెడిపోయిన)
త్యాగరాజుని = ఈ త్యాగరాజుని
దయతో = నీ అపారమైన కరుణతో (ఎలా రక్షిస్తావు?)
తాత్పర్యం:
చెడ్డవారితో సావాసం చేసి, వారితో కలిసి దుర్మార్గపు పనులు చేసి, లోకమంతటా దుర్మార్గుడిగా అల్లరిపడి, అపకీర్తి మూటగట్టుకున్న ఈ త్యాగరాజుని నీవు దయతో ఏ విధంగా కాపాడుతావు స్వామీ?
విశేషాలు (మూడవ చరణం):
పశ్చాత్తాపం - ప్రార్థన: "భ్రష్టస్య కా వార్తా" (భ్రష్టుడైపోయిన వాడికి ఇక మార్గమేముంది?) మరియు "కిమకార్య మసాధూనామ్" (దుర్మార్గులు చేయని చెడ్డ పని అంటూ ఏముంటుంది?) అనే సామెతల తరహాలో—తాను చేసిన పూర్వకృత్యాలను, తప్పులను భగవంతుని ముందు ఒప్పుకుంటూ, ఎంతో ఆర్తితో, దీనత్వంతో రక్షించమని వేడుకుంటున్నారు.
ఎంతటి పాపినైనా భగవంతుడు తన దయతో క్షమించి బ్రోవగలడు అనే నమ్మకం, శరణాగతి ఈ కీర్తన అంతటా కనిపిస్తుంది.
