Sunday, January 18, 2026

అనురాగము లేని మనసున

  "అనురాగము లేని మనసున" 

     సరస్వతీ రాగం - రూపక తాళం

పల్లవి:

అనురాగము లేని మనసున సుజ్ఞానము రాదు

  • తాత్పర్యం: భగవంతునిపై ప్రేమ (అనురాగం) లేని మనసులో నిజమైన జ్ఞానం కలగదు. భక్తి లేని జ్ఞానం పొడి జ్ఞానమే తప్ప, అది మోక్షానికి దారితీయదు.

  • విశేషం: జ్ఞానానికి పునాది భక్తి. మనసులో దైవచింతన, ప్రేమ ఉంటేనే పరమాత్మ తత్త్వం అర్థమవుతుందని త్యాగయ్య ఇక్కడ స్పష్టం చేశారు.


అనుపల్లవి:

ఘనులైన అంతర్ జ్ఞానుల కెఱుకేగాని

  • తాత్పర్యం: ఈ విషయం (భక్తి లేనిదే జ్ఞానం రాదనే సత్యం) కేవలం గొప్పవారైన అంతర్ జ్ఞానులకు, అంటే మనసును లోపలికి మళ్ళించి చూసే మహానుభావులకు మాత్రమే తెలుస్తుంది.

  • విశేషం: పైపైన చదివే వారికి కాకుండా, అనుభవపూర్వకమైన జ్ఞానం ఉన్నవారికే భక్తి యొక్క గొప్పతనం అర్థమవుతుంది.


చరణం:

వగవగగా భుజియించువారలకి తృప్తౌ రీతి

సగుణధ్యానముపైని సౌఖ్యము త్యాగరాజ వినుత

  • తాత్పర్యం: భోజనాన్ని ఇష్టంగా, రకరకాల రుచులను ఆస్వాదిస్తూ నిదానంగా తినేవారికి ఎలాగైతే పరిపూర్ణమైన తృప్తి కలుగుతుందో, అలాగే భగవంతుని సగుణ రూపాన్ని (రూపం, నామం) ధ్యానించే వారికి మనసులో ఎనలేని సుఖం, ఆనందం లభిస్తుంది.

  • విశేషం: త్యాగరాజ స్వామి ఇక్కడ ఒక చక్కని ఉదాహరణ ఇచ్చారు. ఆహారం తింటే ఆకలి తీరడమే కాదు, అది తృప్తిని కూడా ఇవ్వాలి. అలాగే, దేవుని రూపంపై అనురాగంతో చేసే ధ్యానం (సగుణ ధ్యానం) చిత్తశుద్ధిని ఇచ్చి, క్రమంగా అది నిర్గుణ పరబ్రహ్మ జ్ఞానానికి, తద్వారా మోక్షానికి దారితీస్తుంది.


 ముఖ్య అంశాలు:

  • భక్తి-జ్ఞాన సంబంధం: భక్తి అనేది ఆహారం లాంటిది అయితే, దాని వల్ల కలిగే తృప్తి జ్ఞానం వంటిది. భోజనం చేస్తేనే శక్తి (జ్ఞానం) వస్తుంది.

  • శ్రీ శంకరాచార్యుల ప్రస్తావన:  శంకరభగవత్సాదులు వారి నృసింహతాపనీయోపనిషత్‌ భాష్యములో  ఇలా అన్నారు.  “ముక్తా అపి లీలయా విగ్రహాదికం కృత్వా భజన్తే' -"ముక్తులైన వారు కూడా లీలామాత్రంగా భగవంతుని    విగ్రహ రూపాలను స్థాపించి  సగుణ రూపాన్ని భజిస్తారు" అని శంకరాచార్యులు చెప్పిన మాట ఇక్కడ స్మరించుకోవాలి. అలాగే నారద భక్తి సూత్రాలలోని సా కస్మైచిత్ పరమా ప్రేమరూపా ”. . ( ఆ భక్తి ప్రేమరూపం) అను మాట కూడా 

  •  

  • ముగింపు: నిర్గుణ తత్త్వాన్ని చేరుకోవడానికి సగుణ ధ్యానమే సరైన మార్గమని, దీనివల్ల భక్తి, జ్ఞానం, వైరాగ్యం ఒకదాని వెనుక ఒకటి సహజంగా కలుగుతాయని త్యాగయ్య ఈ కీర్తన ద్వారా బోధించారు.



No comments:

Post a Comment

ఎటుల బ్రోతువో తెలియ నేకాంతరామయ్య

  ఎటుల బ్రోతువో తెలియ నేకాంతరామయ్య శ్రీ త్యాగరాజ స్వామి వారి ప్రసిద్ధ కీర్తన "ఎటుల బ్రోతువో తెలియ నేకాంతరామయ్య" (రాగం: చక్రవాకం, ...