త్యాగరాజ స్వామి రచించిన "అమ్మా ధర్మసంవర్ధని" కీర్తన యొక్క తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు . తిరువయ్యారు (తిరువాది) క్షేత్రంలో వెలసిన అమ్మవారి దివ్య రూపాన్ని త్యాగయ్య ఈ కీర్తనలో అద్భుతంగా వర్ణించారు.
అమ్మా ధర్మసంవర్ధని - రాగం: అఠాణా
పల్లవి
అమ్మా ధర్మసంవర్ధని ఆదుకోవమ్మ మా
ఇమ్మహి నీసరి యెవరమ్మ శివునికొమ్మ మా
తాత్పర్యం: ధర్మమును వృద్ధి చేసే ఓ తల్లీ! నన్ను నీ దగ్గరకు చేర్చుకుని రక్షించు. ఈ భూలోకంలో (ఇమ్మహి) నీకు సమానమైన వారు ఎవరూ లేరు. నీవు సాక్షాత్తూ ఆ పరమశివుని పట్టపురాణివి (కొమ్మ).
విశేషం: అమ్మవారే సర్వోత్కృష్టమైన శక్తి అని, ఆమెకు సాటి ఎవరూ లేరని త్యాగయ్య ఇక్కడ కొనియాడారు.
అనుపల్లవి
ధాత్రిధర నాయక ప్రియపుత్రి మదనకోటి మంజుళగాత్రి
అరుణనీరజదళ నేత్రి నిరుపమశుభగాత్రి
పీఠనిలయే వరహస్త ధృతవలయే పరమపవిత్రి
భక్తపాలనధురంధరి వీరశక్తినే నమ్మినా
తాత్పర్యం: పర్వతరాజైన హిమవంతుని ప్రియపుత్రికా! కోటిమంది మన్మథుల అందం కలిగిన మనోహరమైన శరీరం కలదానా! దోరగా ఎర్రబారిన పద్మ రేకుల వంటి కన్నులు కలదానా! శ్రీపీఠంపై నివసించే ఓ పరమ పవిత్రురాలా!, నీవు నీ సుందర హస్తాలకు కంకణాలను ధరించి ఉన్నావు. భక్తులను రక్షించడంలో నిపుణురాలవైన ఓ వీరశక్తి, నే నిన్నే నమ్ముకున్నాను.
విశేషం: అమ్మవారి రూపం అత్యంత కాంతివంతమైనదని, ఆమె నేత్రాలు భక్తులపై కరుణను కురిపిస్తాయని ఇక్కడ వర్ణించబడింది.
చరణం 1
అంబ కంబుకంఠి చారుకదంబగహనసంచారిణి
బింబాధరతటిత్కోటినిభాభరి దయావారినిధీ
శంబరారివైరి హృచ్ఛంకరి కౌమారి స్వరజిత
తుంబురు నారదసంగీత మాధుర్యే దురితహాణిరి మా
తాత్పర్యం: శంఖము వంటి కంఠము కలదానా! ప్రకృతి సిద్ధంగా సుందరమైన కదంబ వనాల్లో విహరించేదానా! దొండపండు వంటి పెదవులు కలిగి, కోటి మెరుపుల కాంతితో వెలిగిపోతున్న దయాసముద్రుడివి నీవు. మన్మథుని శత్రువైన శివుని హృదయానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చేదానా! తుంబురు నారదుల సంగీత మాధుర్యాన్ని సైతం మించిన మధుర స్వరం కలదానా! నా పాపాలను నశింపజేసి రక్షించు.
విశేషం: కదంబ వనం పార్వతీదేవికి అత్యంత ఇష్టమైన ప్రదేశం. ఆమె స్వరం దేవలోక గాంధర్వుల కంటే మిన్న అని త్యాగయ్య కీర్తించారు.
చరణం 2
ధన్యే త్ర్యంబకే మూర్ధన్యే పరమయోగిహృదయమాన్యే
త్యాగరాజకులశరణ్యే పతితపావని కారుణ్యసాగరి
సదా అపరోక్షము గారాదా సహ్యకన్యాతీర వాసిని
పరాత్పరి కాత్యాయని రామసోదరి మా
తాత్పర్యం: కృతార్థురాలివి, ముక్కంటి ఇల్లాలివి, పూజనీయురాలివి అయిన ఓ మాతా! యోగుల హృదయాల్లో గౌరవించబడేదానా! త్యాగరాజు వంశానికి ఆశ్రయమైనదానా! పతితులను పవిత్రం చేసే కరుణా సముద్రుడివి. కావేరీ నదీ (సహ్యకన్య) తీరంలో నివసించే కాత్యాయనీ, శ్రీరామునికి సోదరివైన ఓ రాజేశ్వరి! నాకు ఎల్లప్పుడూ ప్రత్యక్షమై (అపరోక్షము) కాపాడు.
విశేషం: అమ్మవారిని విష్ణుమూర్తికి సోదరిగా (రామసోదరి) సంబోధించడం ఇక్కడ విశేషం. తిరువయ్యారు క్షేత్రాధిదేవతగా ఆమె దివ్యత్వాన్ని ఈ కీర్తనలో సంపూర్ణంగా ఆవిష్కరించారు.
No comments:
Post a Comment