Friday, January 23, 2026

అభిమానము లేదేమి

 


త్యాగరాజ స్వామి రచించిన "అభిమానము లేదేమి" అనే కీర్తన యొక్క తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు

కీర్తన: అభిమానము లేదేమి నీ

రాగం: అంధాళి | తాళం: చాపు | మేళకర్త: 28 (హరికాంభోజి)

పల్లవి

అభిమానము లేదేమి నీ

వభినయ వచనములాడేదేమి

  • తాత్పర్యం: ఓ రామా! నాపై నీకు కించిత్తైనా ప్రేమ (అభిమానం) ఎందుకు కలగడం లేదు? పైకి మాత్రం నాపై ఎంతో అభిమానం ఉన్నట్లు నటిస్తూ, కబుర్లు ఎందుకు చెబుతున్నావు?

  • విశేషం: భక్తుడు భగవంతునితో పెట్టుకునే 'ప్రేమ కలహం' ఇది. దేవుడు తనని పట్టించుకోనట్లు నటిస్తుంటే, త్యాగయ్య ఆయనను నిలదీస్తున్నారు. భగవంతుని లీలలు కేవలం ఒక నాటకం (నటన) అని ఇక్కడ భావం.


మొదటి చరణం

మాలిమించుకైనలేదా తన్ను

మాలిన ధర్మము గలదా వన

మాలి నాపై దయరాదా పాలు

మాలినగుణ మింకనైన బోదా

  • తాత్పర్యం: ఓ వనమాలీ! నాపై కాస్తయినా ఓర్పు (మాలిమి) లేదా? "తన్ను మాలిన ధర్మము" (తన వారిని కాపాడుకోకుండా చేసే ఇతర పనులు) సరైనది కాదు కదా! నాపై దయ చూపవా? నాలో ఉన్న ఈ సోమరితనం (పాలుమాలిన గుణం) ఎప్పటికి పోతుంది?

  • విశేషం: ఇక్కడ ఒక లోకోక్తిని త్యాగయ్య వాడారు. తన వారిని ఆదుకోకుండా వేరే ధర్మాలు చేయడం వల్ల ప్రయోజనం లేదు. నేను నీ వాడిని కాబట్టి, నన్ను కాపాడటం నీ కనీస ధర్మం అని ఆయన సుతిమెత్తగా హెచ్చరిస్తున్నారు.


రెండవ చరణం

కలిమియుంచె బెట్టుకోరా కృప

కలుగుననుచు వేడి నారా నా

కలువ రములు వినిరారా పో

కలు నీకు గలదని నే నెరుంగలేరా

  • తాత్పర్యం: నీ దగ్గర ఉన్న సంపద (కలిమి) నీ దగ్గరే ఉంచుకో, నాకు అది వద్దు. నాకు నీ కృప (దయ) మాత్రమే కావాలని వేడుకుంటున్నాను. నా బాధలను (కలువ రములు) వినడానికి రావా? నీవు అనేక మార్గాలలో ప్రవర్తిస్తావని (పోకలు) నాకు తెలుసు.

  • విశేషం: భక్తుడు భగవంతుని సంపదను కోరడం లేదు, కేవలం ఆయన కటాక్షాన్ని మాత్రమే కోరుతున్నాడు. "పోకలు" అంటే ఇక్కడ భగవంతుని విచిత్రమైన లీలలు లేదా మార్గాలు అని అర్థం.


మూడవ చరణం

రాజు నీవని నమ్మినాను గజ

రాజున్న వితము విన్నాను రతి

రాజ దాసుల వేడలేను త్యాగ

రాజు నీవాడని పేరుకొన్నాను

  • తాత్పర్యం: నీవే నా రాజువని నమ్మాను. పూర్వం గజరాజును (ఏనుగును) నీవు ఎలా కాపాడావో ఆ కథ విన్నాను. నేను కామవాంఛలకు దాసులైన మనుషులను ఆశ్రయించలేను. లోకమంతా త్యాగరాజు "రాముని వాడు" అని పిలుచుకుంటున్నారు. ఇప్పుడు నీవు నన్ను కాపాడకపోతే నీకే అవమానం.

  • విశేషం: గజరాజుకు "లావొక్కింతయు లేదు" అన్నట్లుగా, తనకు కూడా వేరే దిక్కు లేదని త్యాగయ్య మొరపెట్టుకుంటున్నారు. లోకంలో తనను 'రామ భక్తుడు' అని అంటున్నారని, తనని కాపాడాల్సిన బాధ్యత రాముడిదేనని ఇక్కడ స్పష్టం చేస్తున్నారు


  • .


No comments:

Post a Comment

ఎటుల బ్రోతువో తెలియ నేకాంతరామయ్య

  ఎటుల బ్రోతువో తెలియ నేకాంతరామయ్య శ్రీ త్యాగరాజ స్వామి వారి ప్రసిద్ధ కీర్తన "ఎటుల బ్రోతువో తెలియ నేకాంతరామయ్య" (రాగం: చక్రవాకం, ...