త్యాగరాజ కీర్తన అలకలల్లాడగ గని (మధ్యమావతి రాగం)
కీర్తన: అలకలల్లాడగ గని ఆ రాణ్ముని ఎటు పొంగెనో
విశ్వామిత్ర మహర్షితో కలిసి సిద్ధాశ్రమానికి వెళ్తున్న శ్రీరాముని సౌందర్యాన్ని చూసి ఆ ముని పొందిన ఆనందాన్ని త్యాగరాజస్వామి ఈ కీర్తనలో వర్ణించారు.
1. మొదటి చరణం (పల్లవి/అనుపల్లవి భావం)
అలక లల్లాడగ గని ఆ రాణ్ముని ఎటు పొంగెనో
తాత్పర్యం: శ్రీరాముని ముంగురులు (ముఖంపై ఉండే జుట్టు) గాలికి మెల్లగా ఊగుతుంటే, అది చూసి ఆ రాజఋషి (విశ్వామిత్రుడు) ఎంతగా పరవశించిపోయాడో కదా!
విశేషం: రాముని ముఖారవిందంపై కదిలే ఆ ముంగురులు ఆయన రాజసాన్ని, సౌందర్యాన్ని రెట్టింపు చేస్తున్నాయి. ఆ అందాన్ని చూసి విశ్వామిత్రుడు తనని తాను మర్చిపోయి మురిసిపోయారు.
2. రెండో చరణం
చెలువు మీరగను మారీచుని మద మణచే వేళ
తాత్పర్యం: యజ్ఞాన్ని చెడగొట్టడానికి వచ్చిన మారీచుడి గర్వాన్ని అణచివేసే సమయంలో, రాముడు చూపిన ఆ పరాక్రమ సౌందర్యాన్ని చూసి ముని పొంగిపోయారు.
విశేషం: ఇక్కడ 'వీర రసం' కనిపిస్తుంది. రాముడు యుద్ధం చేస్తున్నప్పుడు కూడా ఆయన ముఖంలోని వర్చస్సు ఏమాత్రం తగ్గలేదు. ఆ ధైర్యాన్ని, సౌందర్యాన్ని చూసి విశ్వామిత్రుడు "పరమాత్ముడే నా వెంట నడుస్తున్నాడు" అని భావించారు.
3. మూడో చరణం
మునికనుసైగ దెలిసి శివధనువును విరిచే సమయమున త్యాగరాజ వినుతుని మోమున రంజిల్లు
తాత్పర్యం: విశ్వామిత్ర మహర్షి కనుసైగ చేయగానే, రాముడు ఎంతో వినయంతో, చాకచక్యంతో శివధనుస్సును ఎక్కుపెట్టి విరిచారు. ఆ సమయంలో త్యాగరాజస్వామి పూజించే ఆ రాముని ముఖంలో వెలిగిన తేజస్సును చూసి ముని పరమానందం చెందారు.
విశేషం: గురువు పట్ల రామునికి ఉన్న భక్తి ఇక్కడ కనిపిస్తుంది. కేవలం కనుసైగతోనే కార్యాన్ని నెరవేర్చడం రాముని వినయానికి నిదర్శనం. ఆ సమయంలో రాముని ముఖంలో కనిపించిన విజయోత్సాహం, ప్రశాంతతలను చూసి విశ్వామిత్రుడు ముగ్ధుడయ్యారు.
విశేషాలు:
భావన: త్యాగరాజస్వామి ఈ కీర్తనలో విశ్వామిత్రుడు పొందిన అనుభూతిని మన కళ్ళకు కట్టినట్లు వివరించారు.
రాముని రూపం: వాల్మీకి రామాయణంలో వర్ణించినట్లుగా, రాముని సౌందర్యం కేవలం బాహ్యమైనది మాత్రమే కాదు, అది చూసేవారికి ఆధ్యాత్మికానందాన్ని కూడా కలిగిస్తుంది.
ముని సంతోషం: "అహం వేద్మి మహాత్మానం రామం సత్యపరాక్రమమ్" అన్నట్లుగా, రాముడు సాక్షాత్తు పరమాత్ముడని తెలిసిన విశ్వామిత్రుడు, ఆయన ప్రతి కదలికలోనూ దైవత్వాన్ని చూసి ఆనందించారు.
No comments:
Post a Comment