ఎవరని నిర్ణయించిరిరా

 

శ్రీ త్యాగరాజ స్వామి వారి కీర్తన "ఎవరని నిర్ణయించిరిరా" (రాగం: దేవామృతవర్షిణి, తాళం: దేశాది) యొక్క  ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు  06 -06 -2026

కీర్తన - పల్లవి

ఎవరని నిర్ణయించిరిరా ని

న్నెట్లా రాధించిరిరా నరవరు || లె వరని ||

ప్రతిపదార్థం

నరవరులు = మానవ శ్రేష్ఠులు, నిన్ను = నిన్ను (ఓ రామచంద్రా), ఎవరని = ఏ దైవమని, నిర్ణయించిరిరా = నిశ్చయించారో, ఎట్లు + ఆరాధించిరిరా = ఏ విధముగా పూజించారో కదా,

తాత్పర్యం

ఓ రామచంద్రా! పూర్వకాలంలోని మానవ శ్రేష్ఠులు నిన్ను ఏ దైవమని నిశ్చయించారు? నిన్ను ఏ విధంగా ఆరాధించి ధన్యులయ్యారో కదా!

విశేషాలు

త్యాగరాజ స్వామి ఈ పల్లవిలో రామతత్వాన్ని గ్రహించిన మహానుభావుల స్థితిని తలచుకుంటున్నారు. అసలు రాముడు సామాన్య మానవుడా లేక ఏ దైవ స్వరూపుడా అని లోకంలో ఉన్న విభిన్న భావనలను ప్రశ్నిస్తూ, పరమాత్మ స్వరూపుడైన రాముని పూజించిన విధానాన్ని ఇక్కడ కొనియాడారు.

కీర్తన - అనుపల్లవి

శివుడనో మాధవుడనో కమల

భవుడనో పరబ్రహ్మమనో || ఎవరని ||

ప్రతిపదార్థం

శివుడనో = మంగళకరుడైన ఈశ్వరుడనో, మాధవుడనో = లక్ష్మీపతియైన విష్ణుమూర్తియనో, కమలభవుడనో = పద్మమునందు జన్మించిన బ్రహ్మదేవుడనో, పరబ్రహ్మమనో = సృష్టి స్థితి లయకారకుడైన, వీరందరికీ మూలమైన అఖిలాండకోటి బ్రహ్మాండ నాయకుడైన పరమాత్మనో, (నిన్ను ఎవరని నిర్ణయించారు),

తాత్పర్యం

నిన్ను శివుడనా, విష్ణువనా, బ్రహ్మదేవుడనా లేక ఈ త్రిమూర్తులకు మూలకారణమైన, ప్రకృతికి అతీతమైన పరబ్రహ్మ స్వరూపమని భావించి ఆరాధించారో తెల్పవా!

విశేషాలు

ఈ అనుపల్లవిలో హరిహర అద్వైత భావం మరియు త్రిమూర్తులకు అతీతమైన పరబ్రహ్మ తత్వం గోచరిస్తుంది. రాముడు కేవలం ఒక అవతార పురుషుడు మాత్రమే కాదు, ఆయన త్రిమూర్త్యాత్మకమైన పరబ్రహ్మ స్వరూపుడని త్యాగరాజ స్వామి వారి అంతరంగం.

కీర్తన - మొదటి చరణం

శివమంత్రమునకు మాజీవము మా

ధవమంత్రమునకు రాజీవము ఈ

వివరముఁ దెలిసిన ఘనులకు మ్రొక్కెద

వితరణగుణ త్యాగరాజ వినుత ని || న్నెవరని ||

ప్రతిపదార్థం

వితరణగుణ = మిక్కిలి ఔదార్య గుణము కలవాడా, త్యాగరాజ వినుత = త్యాగరాజునిచే కీర్తించబడేవాడా, శివమంత్రమునకు = శివ పంచాక్షరీ మంత్రమునకు, మా జీవము = 'మ' అను అక్షరము జీవమైనది, మాధవమంత్రమునకు = నారాయణ అష్టాక్షరీ మంత్రమునకు, రా జీవము = 'రా' అను అక్షరము జీవము, ఈ వివరముఁ దెలిసిన = ఈ రహస్య విశేషమును గ్రహించిన, ఘనులకు = మహాత్ములకు, మ్రొక్కెద = నమస్కరిస్తున్నాను,

తాత్పర్యం

ఔదార్య గుణ సంపన్నుడా, త్యాగరాజ వినుతుడా! శివ పంచాక్షరీ మంత్రమైన "నమశ్శివాయ" లో 'మ' కారము ప్రాణప్రదమైనది. అలాగే మాధవ (విష్ణు) అష్టాక్షరీ మంత్రమైన "నమో నారాయణాయ" లో 'రా' కారము ప్రాణప్రదమైనది. హరిహర మంత్ర బీజాక్షరాలైన ఈ 'రా', 'మ' లు కలిసి "రామ" నామముగా ఏర్పడినదనే రహస్యాన్ని, శివకేశవ అద్వైత తత్వాన్ని తెలుసుకున్న మహాత్ములకు నేను మనస్ఫూర్తిగా నమస్కరిస్తున్నాను.

విశేషాలు

• రామనామ మంత్ర రహస్యం: ఈ చరణంలో త్యాగరాజ స్వామి "రామనామ" మంత్ర రహస్యాన్ని అత్యద్భుతంగా వివరించారు. శివ పంచాక్షరి (నమశ్శివాయ) నుండి 'మ' అనే అక్షరాన్ని తీసివేస్తే అది "నశివాయ" (మంగళం కానిది) గా మారి అపార్థాన్ని ఇస్తుంది. అలాగే నారాయణ అష్టాక్షరి (నమో నారాయణాయ) నుండి 'రా' అనే అక్షరాన్ని తీసివేస్తే అది "నాయనాయ" అని మారి అర్థరహితం అవుతుంది.

• కావున ఆయా మంత్రాలకు ప్రాణమైన 'రా' మరియు 'మ' అనే అక్షరాలను కలిపి "రామ" నామము ఏర్పడింది. ఇది హరిహర అద్వైతానికి ప్రతీక. ఈ గూఢార్థాన్ని ఎరిగినవారే ధన్యులని, వారికి తాను దాసుడనని త్యాగరాజస్వామి ప్రకటించారు.