Thursday, January 8, 2026

అంబ నిన్ను నమ్మితి


అంబ నిన్ను నమ్మితి నంటే
 

అంబ నిన్ను నమ్మితి నంటే నీ కనుమానమేమమ్మ శంబర వైరిజనక సోదరి శరణుఁ జొచ్చి మనసార శ్రీ జగ గీర్వాణగణాధారి యంబ శర్వాణి యఖండా కారి పర్వతరాజ మనోజ్ఞకుమారి నిర్వాహము లేక మదిని కోరి ॥అం॥ సురవైరికదనశౌర్యే వరుణాలయ గాంభీర్యే స్వరజిత కోకిల రవమాధుర్యే పరితాపము తాళకను సుచర్యే|| అం

1. శర్మదాయకి గౌరి దుష్కర్మకలుషవనకుఠారి నిర్మల త్యాగరాజహృచ్చారి ధర్మసంవర్ధని యోంకారి

త్యాగరాజ స్వామి రచించిన ఈ అద్భుతమైన కీర్తనలో అమ్మవారి పట్ల తనకున్న అచంచలమైన విశ్వాసాన్ని, ఆమె దివ్య రూపాన్ని ఎంతో చక్కగా వర్ణించారు. 


భావం (తాత్పర్యం)

పల్లవి: అమ్మా! నిన్నే నమ్ముకున్నాను అంటే నీకింకా నాపై అనుమానం ఎందుకమ్మా? మన్మథుని తండ్రి అయిన ఆ శ్రీకృష్ణుని సోదరీ! మనసారా నిన్నే శరణు కోరిన నన్ను కాపాడు.

అనుపల్లవి: దేవతలందరికీ ఆధారురాలైన ఓ జగన్మాతా! మంగళప్రదమైన రూపు గల శర్వాణీ! ఎల్లప్పుడూ వెలిగే అఖండ స్వరూపిణివి, పర్వతరాజైన హిమవంతుని ముద్దుల పట్టివి అయిన నిన్ను.. వేరే దారి లేక, నా వల్ల ఏమీ కాదని తెలుసుకుని మనస్పూర్తిగా నమ్ముకున్నాను.

చరణాలు: రాక్షసులతో చేసే యుద్ధంలో ఎంతో పరాక్రమం చూపే దానివి, సముద్రమంతటి గంభీరమైన మనసు కలదానివి, కోకిల గానం కంటే తీయని స్వరము కలదానివి అయిన ఓ తల్లీ! నా తాపత్రయాలను భరించలేక నీ దివ్యమైన లీలలను నమ్మి వచ్చాను.

శుభాలను ప్రసాదించే గౌరీ మాతా! పాపము అనే అడవిని నరికివేసే గొడ్డలి వంటి దానివి. నిర్మలమైన త్యాగరాజు హృదయంలో కొలువై ఉండేదానివి, ధర్మాన్ని రక్షించే ధర్మసంవర్ధనీ! ఓంకార స్వరూపిణివి అయిన నిన్ను నమ్మితిని.



విశేషాలు

ఈ కీర్తనలోని ముఖ్యమైన విశేషాలు ఇక్కడ చూడవచ్చు:

  • శ్రీకృష్ణుని సోదరి: అమ్మవారిని 'శంబర వైరి జనక సోదరి' అని సంబోధించారు. అంటే శంబరాసురుని శత్రువైన ప్రద్యుమ్నుని తండ్రి (శ్రీకృష్ణుడు) యొక్క సోదరి అని అర్థం. త్యాగరాజ స్వామికి కృష్ణుడన్నా, రాముడన్నా ఎంత ఇష్టమో దీని ద్వారా తెలుస్తుంది.

  • దుష్కర్మ నాశిని: మన పాపాలను లేదా చెడ్డ పనులను 'అడవి' (వనం) తో పోల్చారు. ఆ అడవిని నరకడానికి అమ్మవారి అనుగ్రహం ఒక 'గొడ్డలి' (కుఠారి) లా పనిచేస్తుందని కవి వర్ణన చాలా గొప్పగా ఉంది.

  • శరణాగతి: "నిర్వాహము లేక మదిని కోరి" - అంటే నా అంతట నేను ఏమీ చేసుకోలేను, నా వల్ల ఏమీ కాదు అనే పూర్తి శరణాగతి భావాన్ని త్యాగరాజ స్వామి ఇక్కడ ప్రకటించారు.

  • ధర్మసంవర్ధని: ఈ కీర్తన ప్రధానంగా తిరువయ్యారులో వెలసిన 'ధర్మసంవర్ధని' అమ్మవారిని ఉద్దేశించి చేసినట్లు తెలుస్తుంది.

  • ప్రకృతితో పోలిక: అమ్మవారి గంభీరత్వాన్ని సముద్రంతోనూ, స్వర మాధుర్యాన్ని కోకిలతోనూ పోల్చడం ద్వారా ఆమె సౌందర్యాన్ని, శక్తిని ఒకేసారి వివరించారు.

No comments:

Post a Comment

ఎట్లా దొరికితివో రామ తన

మహావాగ్గేయకారుడైన శ్రీ త్యాగరాజ స్వామి రచించిన  కీర్తన "ఎట్లా దొరికితివో రామ తన" . ఈ కీర్తన వసంత రాగం, ఆది తాళంలో స్వరపరచబడింది. ...