త్యాగరాజ స్వామి వారి ప్రసిద్ధ ఉత్సవ సంప్రదాయ కీర్తనలలో ఒకటి. శ్రీరామునికి నైవేద్యం సమర్పించే సందర్భంలో పాడే ఆరగింపవే పాలారగింపవే కీర్తనకు సంబంధించిన ప్రతిపదార్థం మరియు విశేషాలు
రాగము: తోడితాళము: రూపకము మేళకర్త: 8వ మేళకర్త (హనుమతోడి)
కీర్తన సాహిత్యం
పల్లవి:
ఆరగింపవే పాలారగింపవే - రఘు
వీర జనకజాకర పవిత్రీతమౌ వెన్న పా ||లా||
చరణం:
సారమైన దివ్యాన్నము - షడ్రసయుత భక్షణములు
దారసోదరాదులతో - త్యాగరాజవినుత పా ||లా||
ప్రతిపదార్థం & తాత్పర్యం
1. పల్లవి వివరణ
సాహిత్యం: ఆరగింపవే పాలారగింపవే - రఘువీర జనకజాకర పవిత్రీతమౌ వెన్న పాలు...
ప్రతిపదార్థం:
రఘువీర: రఘువంశపు వీరుడా! (ఓ రామా!)
జనకజా-కర: జనక మహారాజు కూతురైన సీతమ్మ చేతులచే
పవిత్రీతమౌ: పవిత్రం చేయబడిన
వెన్న పాలు: వెన్న మరియు పాలను
ఆరగింపవే: స్వీకరించు/భోజనం చేయుము.
తాత్పర్యం: రఘువంశ శ్రేష్ఠుడవైన ఓ శ్రీరామా! సీతాదేవి తన అమృత హస్తాలతో స్వయంగా సిద్ధం చేసి, పవిత్రం చేసిన ఈ వెన్నను, పాలను ప్రేమతో ఆరగించుము.
2. చరణం వివరణ
సాహిత్యం: సారమైన దివ్యాన్నము - షడ్రసయుత భక్షణములు, దారసోదరాదులతో - త్యాగరాజవినుత పాలు...
ప్రతిపదార్థం:
సారమైన దివ్యాన్నము: బలవర్థకమైన, శ్రేష్ఠమైన ఉత్తమ ఆహారం.
షడ్రసయుత భక్షణములు: ఆరు రుచులతో (తీపి, పులుపు, ఉప్పు, కారం, చేదు, వగరు) కూడిన పిండివంటలు.
దార-సోదర-ఆదులతో: భార్య (సీతమ్మ), తమ్ముళ్ళు (లక్ష్మణ, భరత, శత్రుఘ్నులు) మరియు ఇతర పరివారంతో కలిసి.
ت్యాగరాజవినుత: త్యాగరాజుచే కొనియాడబడేవాడా!
తాత్పర్యం: త్యాగరాజుచే కీర్తించబడే ఓ స్వామీ! నీవు ఒక్కడివే కాదు, నీ భార్యయైన సీతమ్మతో, నీ తమ్ములతో, హనుమంతుడు మొదలైన నీ పరివారంతో కలిసి ఈ షడ్రసోపేతమైన విందును, దివ్యాన్నాన్ని ఆరగించుము.
విశేషాలు
ఉత్సవ సంప్రదాయం: శ్రీ త్యాగరాజ స్వామివారు ప్రతిరోజూ తన ఆరాధ్య దైవమైన శ్రీరామునికి షోడశోపచార పూజలు చేసేవారు. అందులో భాగంగా భోజనం (నైవేద్యం) సమర్పించే సమయంలో ఈ కీర్తనను పాడటం ఒక పరిపాటి.
సీతమ్మ హస్తం (పవిత్రత): త్యాగయ్య ఈ కీర్తనలో "జనకజాకర పవిత్రీతమౌ" అని వాడారు. అంటే సీతమ్మ చేతులతో వడ్డించినది లేదా తాకినది అని అర్థం. భార్య చేతితో వండిన భోజనం భర్తకు అత్యంత ప్రీతికరమనే గృహస్థ ధర్మాన్ని, సంప్రదాయాన్ని ఇక్కడ త్యాగరాజు చక్కగా గుర్తుచేశారు.
ఆర్యోక్తుల నిదర్శనం: "భోజ్యేషు మాతా" (తల్లిలా వడ్డించేది), "పత్నీకరాగ్ర పచితం" (భార్య చేతి వంట) అనే పెద్దల మాటలకు ఈ కీర్తన ఒక నిదర్శనం వంటిది.
సకల పరివారం: రాముడు ఒంటరిగా కాకుండా, తన కుటుంబ సభ్యులు (దార సోదరాదులు) మరియు హనుమంతుడు వంటి భక్తులతో కలిసి ఆరగించాలని కోరడంలో త్యాగయ్యకు రాముని పట్ల ఉన్న నిండైన భక్తి, ఆత్మీయత కనిపిస్తుంది.
No comments:
Post a Comment