త్యాగరాజ స్వామి రచించిన 'నౌకా చరిత్రము' లోని
ఆడవారమెల్లగూడి కీర్తనకు ప్రతిపదార్థం మరియు తాత్పర్యం
త్యాగరాజ కీర్తన: ఆడవారమెల్లగూడి
రాగం: యదుకుల కాంభోజి
తాళం: చాపు
సందర్భం: కృష్ణునితో కలిసి యమునా నదిలో నౌకా విహారం చేయాలని గోపికలు ఉత్సాహపడుతూ, అదే సమయంలో ఒక చిన్న బాలుడైన కృష్ణుని ఒంటరిగా పడవలో తీసుకెళ్లడం క్షేమమేనా అని చర్చించుకుంటున్న సందర్భం ఇది.
పల్లవి
ఆడవారమెల్లగూడి మన - మాడుదాము హరిని వేడి
ప్రతిపదార్థం: ఆడవారము + ఎల్ల + కూడి = మనమందరం స్త్రీలమంతా కలిసి; మనము + ఆడుదాము = మనము (నీటిలో) క్రీడిద్దాము; హరిని = శ్రీకృష్ణుని; వేడి = ప్రార్థించి.
తాత్పర్యం: "ఓ గోపికలారా! మనమందరం కలిసి ఆ శ్రీకృష్ణుడిని ప్రార్థించి, అతనితో పాటు జలక్రీడలు ఆడుదాము రండి."
విశేషం: ఇక్కడ గోపికల సమూహ భావన (Collective devotion) కనిపిస్తుంది. అందరూ కలిసి భగవంతునితో గడపాలని ఆరాటపడుతున్నారు.
చరణం 1
కృష్ణుఁడు సూడగ మనము - జల - క్రీడసల్ప మంచిదినము
ప్రతిపదార్థం: కృష్ణుడు + చూడగ = శ్రీకృష్ణుడు చూస్తుండగా; మనము = మనమందరం; జలక్రీడ + సల్ప = నీటిలో ఆటలు ఆడటానికి; మంచి దినము = ఇది చాలా శుభప్రదమైన రోజు.
తాత్పర్యం: "శ్రీకృష్ణుడు మనల్ని చూస్తూ ఉంటే, మనం జలక్రీడలు ఆడటానికి ఇది చాలా అనుకూలమైన సమయం/రోజు."
చరణం 2
కమలనేత్రుని బాసి సుఖమా - ఓడ - గట్టుజేర్ప మనతరమా
ప్రతిపదార్థం: కమల నేత్రుని = పద్మాల వంటి కన్నులు కలిగిన కృష్ణుని; పాసి = వదిలి ఉంటే; సుఖమా = మనకు సుఖం కలుగుతుందా? (కలగదు); ఓడ = పడవను; గట్టు + చేర్ప = ఒడ్డుకు చేర్చడం; మన తరమా = మన వల్ల అవుతుందా?
తాత్పర్యం: "ఆ కమలనేత్రుడైన కృష్ణుని విడిచి మనం సుఖంగా ఉండలేము. ఒకవేళ అతన్ని తీసుకువెళ్తే, ఈ పడవను సురక్షితంగా ఒడ్డుకు చేర్చడం మనలాంటి అబలల వల్ల అవుతుందా?"
విశేషం: ఇక్కడ గోపికల మనసులోని సందిగ్ధత (Dilemma) కనిపిస్తోంది. కృష్ణునిపై ఉన్న ప్రేమ, అలాగే పడవ ప్రయాణం పట్ల ఉన్న భయం రెండూ వ్యక్తమవుతున్నాయి.
చరణం 3
రాజకుమారుఁడు వీడు - నవ - రత్నసొమ్ములు బెట్టినాఁడు
ప్రతిపదార్థం: వీడు = ఈ కృష్ణుడు; రాజకుమారుడు = ఒక రాజవంశానికి చెందిన బాలుడు; నవరత్న + సొమ్ములు = నవరత్నాలతో పొదిగిన ఆభరణాలను; పెట్టినాడు = ధరించి ఉన్నాడు.
తాత్పర్యం: "ఈ కృష్ణుడు సుకుమారమైన రాజకుమారుడు. పైగా ఒంటి నిండా విలువైన నవరత్న ఆభరణాలను ధరించి ఉన్నాడు."
చరణం 4
పసిబిడ్డ గాదటమ్మా - వీడు - భయపడునో తెలియదమ్మా
ప్రతిపదార్థం: వీడు = ఇతడు; పసిబిడ్డ + కాదు + అటమ్మా = పసిబాలుడు కదా అమ్మ!; భయపడునో = (నీటిని చూసి) భయపడతాడో ఏమో; తెలియదు + అమ్మ = మనకు తెలియదు కదా.
తాత్పర్యం: "ఇతడు ఇంకా చిన్న పసివాడు కదా! పడవలో వెళ్తుంటే భయపడతాడో ఏమో మనకు తెలియదు."
విశేషం: ఇది గోపికల 'ముగ్ధ భావనను' తెలియజేస్తుంది. విశ్వాన్ని రక్షించే పరమాత్మను ఒక సామాన్య పసిబిడ్డగా భావించి వారు ఆందోళన చెందుతున్నారు.
చరణం 5
తల్లితో చాడి బల్కుదురే - మన తలలు వంచదూ రుదురే
ప్రతిపదార్థం: తల్లితో = (యశోద) తల్లితో; చాడి + పల్కుదురే = మనం చేసిన పనుల గురించి ఫిర్యాదు చేస్తాడేమో; మన + తలలు = మన తలలు; వంచదూరుదురే = సిగ్గుతో వంగేలా చేస్తాడేమో.
తాత్పర్యం: "మనం ఇతనిని తీసుకువెళ్తే, ఇంటికి వెళ్ళాక తన తల్లి యశోదతో మన గురించి చాడీలు చెప్పి, మన తలలు వంచుకునేలా చేస్తాడేమో!"
చరణం 6
మాటకు జోటౌనుగానీ - మన - యాటలు దెలియకపోని
ప్రతిపదార్థం: మాటకు = మాటలకు; చోటు +అవును + గాని = చోటు వస్తుంది కానీ; మన + ఆటలు = మన చేష్టలు/ఆటలు; తెలియక + పోని = ఎవరికీ తెలియకుండా ఉంటే బాగుండు.
తాత్పర్యం: "నేను మాటలు పడలేను, కానీ మన ఆటపాటలు బయట ప్రపంచానికి తెలియకుండా సాగిపోనివ్వండి."
చరణం 7
యువతులారా మీలో నే మీరు - యోచింప ప్రొద్దుపొయ్యీని
ప్రతిపదార్థం: యువతులారా = ఓ గోపికలారా!; మీలోన + మీరు = మీలో మీరు; యోచింపన్ = ఆలోచిస్తుంటే; ప్రొద్దు + పొయ్యీని = సమయం మించిపోతోంది.
తాత్పర్యం: "ఓ యువతులారా! మీరు ఇలాగే ఆలోచిస్తూ కూర్చుంటే సమయం వృధా అయిపోతుంది (చీకటి పడుతుంది)."
చరణం 8 & 9
చాలు చాలిటు రారమ్మ - ఓడ - సలిలమందు ద్రోయరమ్మ
త్యాగరాజప్తుడు వీడు - వని - తలమాటలు వినలేడు
ప్రతిపదార్థం: చాలు చాలు = ఇక ఈ ఆలోచనలు చాలు; ఇటు + రారమ్మ = ఇటు రండి; ఓడ = పడవను; సలిలమందు = నీటిలోకి; త్రోయరమ్మ = నెట్టండి; వీడు = ఈ కృష్ణుడు; త్యాగరాజ + ఆప్తుడు = త్యాగరాజ స్వామికి అత్యంత ప్రియమైనవాడు; వనితల + మాటలు = స్త్రీల మాటలు; వినలేడు = ఇతడు వినడు (అంటే ఇతడు అందరినీ ఆడించేవాడు).
తాత్పర్యం: "ఇక ఆలోచనలు కట్టిపెట్టి పడవను నీటిలోకి నెట్టండి. త్యాగరాజ భక్తులకు ఆప్తుడైన ఈ కృష్ణుడు మన మాటలు వినే రకం కాదు, మనమే అతనితో ప్రయాణానికి సిద్ధపడాలి."
విశేషాలు
గోపికలు కృష్ణునితో విహరించాలనే తీవ్రమైన కుతూహలంతో ఉన్నారు. కానీ, కృష్ణుడు సుకుమారుడు, పసిబిడ్డ, ఆభరణాలు ధరించినవాడు కాబట్టి అతన్ని ఒంటరిగా పడవలో తీసుకెళ్లడం 'అబలా ధర్మం' (స్త్రీల బాధ్యత) కాదని తర్కించుకుంటారు. చివరకు, సమయం మించిపోతోందని గ్రహించి, ఏకగ్రీవంగా నిర్ణయించుకుని పడవ ప్రయాణం మొదలుపెడతారు.
No comments:
Post a Comment