Tuesday, February 3, 2026

ఇంక దయ రాకుంటే

 


 శ్రీ త్యాగరాజ స్వామి వారు రచించిన "ఇంక దయ రాకుంటే" అనే కీర్తనకు రాగ, తాళ వివరాలు, ప్రతిపదార్థం మరియు తాత్పర్య విశేషాలు 

కీర్తన వివరాలు

  • కీర్తన: ఇంక దయ రాకుంటే

  • రాగము: నారాయణగౌళ

  • తాళము: ఆది

  • రచయిత: త్యాగరాజ స్వామి


పల్లవి

ఇంక దయ రాకుంటే ఎంతని సైరింతురా

  • ప్రతిపదార్థం:

    • ఇంక: ఇప్పటికైనా

    • దయ: కరుణ

    • రాకుంటే: కలగకపోతే

    • ఎంతని: ఎంతకాలమని / ఏమని

    • సైరింతురా (సహింతునురా): ఓర్చుకోగలను?

  • తాత్పర్యం: ఓ స్వామీ! ఇన్ని మొరలు పెట్టుకున్నాక కూడా నీ దయ నాపై కలగకపోతే, నేను ఇంకెంతకాలం ఈ విరహాన్ని, బాధను భరించగలను?


అనుపల్లవి

ఆశించిన నన్నేల అడుగడుగుకు రావేల

వాసిగ సీతలోల వర దేశికపరిపాల

  • ప్రతిపదార్థం:

    • ఆశించిన: నిన్నే నమ్ముకున్న / కోరుకున్న

    • నన్ను + ఏల: నన్ను ఎందుకు

    • అడుగడుగుకు: ప్రతి అడుగునా (ప్రతి విషయంలోనూ)

    • రావేల: రాకుండా ఎందుకు వేధిస్తున్నావు?

    • వాసిగ: గొప్పగా / మర్యాదగా

    • సీతలోల: సీతాదేవికి ప్రియుడవైన వాడా!

    • వర దేశికపరిపాల: ఉత్తమమైన గురువుగా (లేదా ఉత్తమ గురువులచే) పరిపాలించబడే వాడా!

  • తాత్పర్యం: సీతాపతీ! నిన్నే నమ్ముకున్న నన్ను ప్రతి అడుగునా ఎందుకు పరీక్షిస్తున్నావు? ఉత్తమ గురువులచే కీర్తించబడే నీవు నన్ను ఎందుకు కాపాడటం లేదు?


మొదటి చరణం

ఎంతని తాళుకుందురా ఇకనైనను రాకుందురా

ఇంతటికిని బాగందురా ఎవరిని వేడుకొందురా

  • ప్రతిపదార్థం:

    • ఎంతని తాళుకుందురా: ఎంతవరకు సహించగలను?

    • రాకుందురా: రాకుండా ఉంటావా?

    • ఇంతటికిని బాగుందురా: ఇప్పటివరకు నీవు చేసిన దానికి ఇతరులు బాగుందని అంటారా? (అనరు అని భావం).

    • ఎవరిని వేడుకొందురా: నీవు కాక ఇంకెవరిని నేను ప్రార్థించాలి?

  • తాత్పర్యం: నేను ఇంకెంత ఓపిక పట్టాలి? ఇప్పటికైనా నీవు రాకుండా ఉంటే అది నీకు కీర్తిని ఇస్తుందా? నిన్ను కాదని నేను వేరే ఎవరిని వేడుకోవాలి?


రెండవ చరణం

నిర్జరవరు లిక లేరా నీసరి తనకయ్యేరా

దుర్జనజలదసమీర దొర నీవని యున్నారా

  • ప్రతిపదార్థం:

    • నిర్జరవరులు: దేవతా నాయకులు

    • ఇక లేరా: ఇంకా లోకంలో లేరా? (చాలా మంది ఉన్నారు)

    • నీసరి తనకయ్యేరా: కానీ నీతో సమానంగా నన్ను చూసేవారు (ప్రేమించేవారు) ఉన్నారా? (లేరు అని అర్థం).

    • దుర్జన-జలద-సమీర: దుష్టజనులనే మేఘాలకు గాలి వంటివాడా! (గాలి మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు, నీవు దుష్టులను పారద్రోలుతావు).

    • దొర నీవని యున్నారా: నా పాలిట గొప్ప దొరవు (రక్షకుడవు) నీవే అని నమ్మి ఉన్నాను.

  • తాత్పర్యం: లోకంలో దేవతలు చాలా మంది ఉండవచ్చు, కానీ నీలా నన్ను ఆదరించి, ప్రేమించేవారు ఎవరూ లేరు. దుష్టులను తుత్తునియలు చేసే గొప్ప దైవం నీవొక్కడివే అని నిన్ను ఆశ్రయించి ఉన్నాను.


మూడవ చరణం

నయననిందితసరోజ నగధర శ్రీరఘురాజ

భయహర భక్తసమాజ పాలిత త్యాగరాజ

  • ప్రతిపదార్థం:

    • నయన-నిందిత-సరోజ: పద్మాల అందాన్ని కూడా వెక్కిరించే కన్నులు గలవాడా (చాలా అందమైన కన్నులు కలవాడా).

    • నగధర: గోవర్ధన పర్వతాన్ని ఎత్తినవాడా.

    • శ్రీరఘురాజ: రఘువంశపు రాజైన రామా!

    • భయహర: సంసార భయాన్ని పోగొట్టేవాడా.

    • భక్తసమాజ పాలిత: భక్త బృందాలను కాపాడేవాడా.

    • త్యాగరాజ: త్యాగరాజుచే పూజించబడేవాడా.

  • తాత్పర్యం: అందమైన కన్నులు కలవాడా, పర్వతాన్ని ఎత్తిన గోవర్ధన గిరిధారీ! రఘురామా! భక్తుల భయాలను పోగొట్టే నీవు నన్ను (త్యాగరాజును) పాలించు.


 విశేషాలు

  • నిష్కామ భక్తి: త్యాగరాజు గారు ఈ కీర్తనలో తన ఆవేదనను వెల్లడిస్తూనే, తన అనన్య భక్తిని చాటుకున్నారు. వేరే దేవతలు ఉన్నప్పటికీ, తనను రక్షించే శక్తి, తనపై ప్రేమ చూపే గుణం కేవలం శ్రీరాముడికే ఉందని ఆయన నమ్మకం.

  • శ్రీ శంకరాచార్యుల పోలిక: . "వేల సంఖ్యలో దేవతలు ఉన్నా, వారు ఇచ్చేది అల్పమైన ఫలితాలే. అటువంటి వారిని అనుసరించడం స్వప్నంలో కూడా నేను తలచను" అన్న శంకరుల భావమే, త్యాగరాజు గారి "నిర్జరవరులిక లేరా... నీసరి తనకయ్యేరా" అన్న వాక్యంలో కనిపిస్తుంది.

  • లాలిత్యం: ఈ కీర్తనలో వాడిన పదాలు చాలా సరళంగా ఉంటూనే, భగవంతునిపై భక్తుడికి ఉండే హక్కును, చనువును  సూచిస్తున్నాయి.



No comments:

Post a Comment

ఎట్లా దొరికితివో రామ తన

మహావాగ్గేయకారుడైన శ్రీ త్యాగరాజ స్వామి రచించిన  కీర్తన "ఎట్లా దొరికితివో రామ తన" . ఈ కీర్తన వసంత రాగం, ఆది తాళంలో స్వరపరచబడింది. ...