ఇలలో ప్రణతార్తిహరుడనుచు

 

ఇలలో ప్రణతార్తిహరుడనుచు 

 శ్రీ త్యాగరాజ స్వామి వారు రచించిన "ఇలలో ప్రణతార్తిహరుడనుచు" కీర్తనకు ప్రతిపదార్థం మరియు తాత్పర్యం 

---

కీర్తన వివరాలు

• రాగము: అఠాణ

• తాళము: ఆది

• మేళకర్త: 29 (ధీరశంకరాభరణం జన్యం)

• క్షేత్రం: తిరువయ్యూరు (పంచనద క్షేత్రం)

• మూర్తి: ప్రణతార్తిహరుడు (శివుడు)

---

పల్లవి

ఇలలో ప్రణతార్తిహరుడనుచు పే

రెవరిడిరే శంకరుడని నీ

ప్రతిపదార్థం:

• ఇలలో: ఈ భూలోకంలో

• ప్రణత-ఆర్తి-హరుడనుచు: ప్రణత (నమస్కరించేవారి) - ఆర్తి (దుఃఖాలను) - హరుడు (హరించేవాడు) అని

• పేరు + ఎవరు + ఇడిరే: ఈ పేరును నీకు ఎవరు పెట్టారు?

• శంకరుడని: శం (సుఖమును) - కరోతి (కలుగజేసేవాడు) అని నీకు ఈ పేరు ఎలా వచ్చినది?

తాత్పర్యం:

ఓ పరమశివా! ఈ లోకంలో నిన్ను నమ్మినవారి కష్టాలను తీర్చే "ప్రణతార్తిహరుడు" అని, సుఖాన్ని ప్రసాదించే "శంకరుడు" అని నీకు పేర్లు ఉన్నాయి కదా! అసలు ఈ పేర్లు నీకు ఎవరు పెట్టారు? (నీవు నా కష్టాలు తీర్చడం లేదు కదా అని ఇక్కడ భక్తుని సున్నితమైన నింద/ప్రశ్న కనిపిస్తుంది).

---

అనుపల్లవి

దలచి కరిగి చిరకాలము పదమున

దండమిడిన నాయెడ దయ లేదాయె

ప్రతిపదార్థం:

• దలచి: నిన్నే ధ్యానించి

• కరిగి: మనసు నీ భక్తిలో కరిగిపోయి

• చిరకాలము: చాలా కాలంగా

• పదమున: నీ పాదాల చెంత

• దండమిడిన: నమస్కరిస్తున్న

• నాయెడ: నాపై

• దయ లేదాయె: కరుణ కలగడం లేదే!

తాత్పర్యం:

ఎంతో కాలంగా మనసు నిండా నిన్నే తలచుకుంటూ, నీ భక్తిలో కరిగిపోయి, నీ పాదాల చెంత సాష్టాంగ పడి వేడుకుంటున్నాను. అయినా నాపై నీకు ఇంకా దయ కలగడం లేదేమిటి?

---

చరణం

కరచరణముల్ నొసలు భుజమ్ములు

ధరణి సోక మ్రొక్కగ లేదా

శరణ మనుచు మొరలిడలేదా పం

చనదీశ త్యాగరాజనుత నీ

ప్రతిపదార్థం:

• కర-చరణముల్: చేతులు, కాళ్ళు

•  నొసలు: నుదురు

• భుజమ్ములు: భుజాలు

• ధరణి సోక: భూమికి తగిలేలా (సాష్టాంగ నమస్కారం)

• మ్రొక్కగ లేదా: నమస్కరించడం లేదా?

• శరణమనుచు: నీవే దిక్కు అని

• మొరలిడలేదా: మొరపెట్టుకోవడం లేదా?

• పంచనదీశ: ఐదు నదులు ప్రవహించే తిరువయ్యూరు క్షేత్రానికి అధిపతివైన ఓ స్వామీ!

• త్యాగరాజనుత: త్యాగరాజుచే కొలవబడేవాడా!

తాత్పర్యం:

పంచనద క్షేత్రవాసుడవైన ఓ ఈశ్వరా! నా చేతులు, కాళ్ళు, నుదురు, భుజాలు నేలకు తగిలేలా నీకు సాష్టాంగ నమస్కారం చేయడం లేదా? "నీవే నా శరణు" అని నేను మొరపెట్టుకోవడం లేదా? ఇంత చేస్తున్నా నీవు పలకవేమిటి?

---

విశేషాలు 

1. నిందాస్తుతి: ఈ కీర్తనలో త్యాగయ్య భగవంతుని ప్రశ్నిస్తున్నట్లు ఉన్నా, అది నిజానికి గొప్ప భక్తితో కూడిన "నిందాస్తుతి". అంటే దేవుడిని నిందిస్తున్నట్లుగా ఉంటూనే ఆయన మహిమను కొనియాడటం.

2. నామ విశేషం: "శం" అంటే సుఖము, "కరోతి" అంటే ఇచ్చేవాడు. ఈ రెండూ కలిసి శంకరుడు అనే పేరు ఏర్పడింది.

3. క్షేత్ర ప్రాముఖ్యత: ఇది తిరువయ్యూరులో వెలసిన శివునిపై రచించిన కీర్తన. అక్కడి స్వామిని 'ప్రణతార్తిహరుడు' (తమిళంలో 'ఐయారప్పన్') అని పిలుస్తారు.

4. చమత్కారం: భగవంతుని బిరుదులైన 'హరుడు', 'శంకరుడు' అనే పదాల అంతరార్థాన్ని వివరిస్తూనే, తన ఆవేదనను స్వామికి విన్నవించుకోవడమే ఇందులోని ప్రధాన చమత్కారం.

---