ఇంక యోచనైతే

త్యాగరాజ స్వామి కీర్తన 'ఇంక యోచనైతే నేనేమి చేయుదురా'  వివరణ 13  02  2026

---

రాగము: ఘంట
తాళము: ఆది

---

పల్లవి
ఇంక యోచనైతే నే – నేమి సేయుదురా
పంకజాక్ష నీవంటి – పరమ దయానిధి
ప్రతిపదార్థం:
పంకజాక్ష: పద్మపత్రముల వంటి కన్నులు కలవాడా! (శ్రీరామా!)
నీవంటి: నీ అంతటి
పరమ దయానిధి: గొప్ప దయాసముద్రుడవైన నీవే
ఇంక: ఇప్పటికీ
యోచనైతే: నన్ను రక్షించడంపై ఆలోచిస్తూనే ఉంటే (జాప్యం చేస్తే)
నేను ఏమి సేయుదురా: నేను ఇక ఏమి చేయగలను?
తాత్పర్యం:
పద్మముల వంటి కన్నులు కలిగిన ఓ శ్రీరామా! నీవు పరమ దయాశాలివి. నన్ను రక్షించే విషయంలో నీవే ఇంకా ఇలా ఆలోచిస్తూ కూర్చుంటే (జాప్యం చేస్తే), దిక్కులేని నేను ఇక ఏమి చేయగలను?

---

అనుపల్లవి
తీ ఱ రాని పోరాయె – సారెకు మేను సగమాయె
నేరమేమో తెలియదాయె – ఆరడికిక తాళదాయె
ప్రతిపదార్థం:
తీఱ రాని పోరాయె: ముగింపు లేని వివాదంగా మారింది.

సారెకు: మాటిమాటికి / ఎల్లప్పుడూ.
మేను సగమాయె: శరీరం సగమైపోయింది (కృశించిపోయింది).
నేరమేమో తెలియదాయె: నా తప్పేమిటో నాకు అర్థం కావడం లేదు.
ఆరడికిక: ఈ నిందలకు లేదా అవమానాలకు.
తాళదాయె: సహించలేకపోతున్నాను.
తాత్పర్యం:
స్వామీ! నా కష్టాలు తీరని పోరాటంగా మారాయి. వీటి వల్ల నా శరీరం సగమైపోయింది. నా నేరం ఏమిటో నాకు తెలియడం లేదు. లోకులు చేసే నిందలను భరించడం నా వల్ల కావడం లేదు.

---

చరణం 1
శ్రీపతి ఎన్నికల లేని – తాపత్రయముల నలసితిగాని
పాపగణము లన్నియు పురుషుని – రూపమై బాధించెగాని
ప్రతిపదార్థం:
శ్రీపతి: లక్ష్మీదేవికి భర్తవైన ఓ వేంకటేశ్వరా/రామా!
ఎన్నికలేని: లెక్కలేనన్ని.
తాపత్రయముల: సంసార సంబంధమైన బాధలతో.
అలసితి: శ్రమపడ్డాను / అలసిపోయాను.
పాపగణములన్నియు: నేను చేసిన పాపములన్నీ.
పురుషుని రూపమై: ఒక మనిషి రూపం దాల్చి (పురుషాకారంతో).
బాధించెగాని: నన్ను వేధిస్తున్నాయి.
తాత్పర్యం:
ఓ శ్రీపతి! లెక్కలేనన్ని తాపత్రయాలతో నేను బాగా అలసిపోయాను. నా పాపములన్నీ మనిషి రూపం దాల్చి నన్ను బాధిస్తున్నాయి.

---

చరణం 2 
వాగధిపవంద్య ని  – న్నే గాని యొరుల నమ్మని
త్యాగరాజునిపైని – బాగాయె శ్రీరామ నీ
ప్రతిపదార్థం:
వాగధిపవంద్య: బ్రహ్మదేవునిచే లేదా బృహస్పతిచే నమస్కరింపదగినవాడా!
నిన్నే గాని: నిన్ను తప్ప.
ఒరుల నమ్మని: ఇతరులను నమ్మని.
త్యాగరాజునిపైని: ఈ త్యాగరాజుని పట్ల.
బాగాయె: "బాగున్నదయ్యా" అని సాక్షేపముగా (వ్యంగ్యంగా) అనడం.
తాత్పర్యం:
బ్రహ్మదేవునిచే పూజింపబడే ఓ రామా! నిన్ను తప్ప వేరెవరినీ నమ్మని ఈ త్యాగరాజుని పట్ల నీవు చూపుతున్న ఈ పరాకు (నిర్లక్ష్యం) చాలా బాగుంది (ఇక్కడ 'బాగాయె' అనేది బాధతో కూడిన వ్యంగ్యం).

---

విశేషాలు 
నేపథ్యం: త్యాగరాజ స్వామికి తన కుటుంబంలో అన్నగారి వల్ల, ఇతర బంధువుల వల్ల కలిగిన మనోవేదన ఈ కీర్తనలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది.
మనోభావం: తన కష్టాలను శ్రీరాముడికి చెప్పుకుంటూ, తన గాంభీర్యాన్ని కాపాడుకుంటూనే, తనను రక్షించడంలో దేవుడు చేస్తున్న జాప్యాన్ని ప్రశ్నిస్తున్నారు.
బాగాయె: ఈ పదాన్ని త్యాగయ్య ఇక్కడ సాక్షేపముగా (Sarcastic/Ironical) వాడారు. అంటే "నేను ఇంత బాధపడుతుంటే నీవు పట్టించుకోకుండా ఉండటం నీకు తగునా?" అనే ఆవేదన ఇందులో ఉంది.
శరణాగతి: "ఒరుల నమ్మని" అనే పదం ద్వారా త్యాగరాజ స్వామికి శ్రీరామునిపై ఉన్న అనన్య భక్తి, సంపూర్ణ శరణాగతి మనకు అర్థమవుతుంది.

---