Friday, February 6, 2026

ఇది నీకు మేరగాదురా


 త్యాగరాజ స్వామి రచించిన ఇది నీకు మేరగాదురా  కీర్తనకు సంబంధించిన  ప్రతిపదార్థం, తాత్పర్యం మరియు విశేషాలు 07 -02 -2026



  • రాగం:
    పున్నాగవరాళి

  • తాళం: ఆది

  • భాష: తెలుగు


పల్లవి

ఇది నీకు మేరగాదురా శ్రీరామ నామది తల్లడిల్లెరా

పదిలముగాఁ గొలిచితే భావము వేరే యుండేది

ప్రతిపదార్థం:

  • శ్రీరామ! = ఓ రామచంద్రా!

  • ఇది = (నీవు నన్ను పలకరించకుండా మౌనంగా ఉండటం) ఇది

  • నీకు = నీకు

  • మేరగాదురా = న్యాయము కాదు సుమా!

  • నా మది = నా మనస్సు

  • తల్లడిల్లెరా = ఎంతో బాధపడుతోంది, తల్లడిల్లిపోతోంది.

  • పదిలముగాన్ = ఎంతో జాగ్రత్తగా, భక్తితో

  • కొలిచితే = నిన్ను సేవిస్తే

  • భావము = నీవు నన్ను చూసే తీరు/అభిప్రాయము

  • వేరే = ఇంకో రకంగా (అంటే అనుకూలంగా)

  • ఉండేది = ఉండవలసింది.

తాత్పర్యం:

ఓ శ్రీరామచంద్రా! నా మనసు ఎంతో ఆందోళనతో తల్లడిల్లిపోతోంది. ఇలా నన్ను కష్టపెట్టడం నీకు న్యాయం కాదు. నిన్ను ఎంతో భక్తిశ్రద్ధలతో సేవించినప్పుడు, నా పట్ల నీకున్న భావం (అనుగ్రహం) ఇలా కాకుండా వేరేలా, అంటే సానుకూలంగా ఉండాలి కదా!

విశేషం:

త్యాగరాజ స్వామికి, రాముడికి మధ్య ఉన్న సాన్నిహిత్యం ఇక్కడ కనిపిస్తుంది. భక్తుడు తన దైవాన్ని ఎంతో చనువుతో "ఇది నీకు న్యాయం కాదు" అని నిలదీయడం ఈ పల్లవిలోని విశేషం.


మొదటి చరణం

గతిలేనివారిని కడతేరిచే దైవమని

పతితపావన నమ్మితి శ్రీరామ ని

న్నతి వేగమున వేడితి సంతతము స

మ్మతిని నిన్నే కోరితి సీతారామ

ప్రతిపదార్థం:

  • గతిలేనివారిని = దిక్కులేని వారిని

  • కడతేరిచే = కాపాడి మోక్షాన్ని ప్రసాదించే

  • దైవమని = దైవవానిగా

  • పతితపావన = పతితులను సైతం పవిత్రులను చేసేవాడా!

  • నమ్మితి = నిన్ను నమ్ముకున్నాను.

  • శ్రీరామ = ఓ రామా!

  • నిన్ను + అతి వేగమున = నిన్ను చాలా త్వరగా (త్వరగా అనుగ్రహించమని)

  • వేడితి = ప్రార్థించాను.

  • సంతతము = ఎల్లప్పుడూ

  • సమ్మతిని = ఇష్టపూర్వకంగా

  • నిన్నే కోరితి = నిన్నే కోరుకున్నాను.

తాత్పర్యం:

ఓ సీతారామా! దిక్కులేని వారిని కాపాడే దైవం నీవేనని, పతితులను సైతం ఉద్ధరించే వాడవని నిన్ను నమ్మాను. అందుకే ఎల్లప్పుడూ మనస్ఫూర్తిగా నిన్నే కోరుకుంటూ, నన్ను త్వరగా అనుగ్రహించమని వేడుకుంటున్నాను.


రెండవ చరణం

పరమదయాళువని పాలనసేతువని

సరగున దేవరాయ గొలిచిన నాపై

కరుణలేదని కన్నీరాయా చూచి నీమనసు

కరగదెందుకు రాయా సీతారామ

ప్రతిపదార్థం:

  • పరమదయాళువని = గొప్ప దయాగుణం కలవాడవని

  • పాలన సేతువని = రక్షిస్తావని

  • సరగున = త్వరగా

  • దేవరాయ = దేవతలకు రాజైనవాడా!

  • గొలిచిన నాపై = నిన్ను కొలిచిన నా మీద

  • కరుణ లేదని = ఇంకా దయ చూపడం లేదని

  • కన్నీరాయ = (కన్నీరు+ఆయు) కన్నీరు కారుస్తూ ఉంటే

  • చూచి = దాన్ని చూసి కూడా

  • నీ మనసు కరగదెందుకు? = నీ మనసు కరగడం లేదు ఎందుకు?

తాత్పర్యం:

నీవు గొప్ప దయామయుడివని, నన్ను రక్షిస్తావని నమ్మి నిన్ను కొలిచాను. నీ కరుణ ఇంకా కలగడం లేదని బాధతో నేను కన్నీరు కారుస్తుంటే, అది చూసి కూడా నీ మనసు కరగడం లేదేమి? నువ్వు శిలవా? నాకూ నీకూ సంబంధం లేదనుకుంటున్నావా? అని భక్తుడు ఆవేదన చెందుతున్నాడు.


మూడవ చరణం

అన్నిట నిండిన అద్భుతానందఘన

మన్నన చేయరాదా శ్రీరామ నీ

కెన్నరాని పుణ్యమురాదా శ్రీత్యాగరాజ

సన్నుత నీవాడను గాదా సీతారామ

ప్రతిపదార్థం:

  • అన్నిట నిండిన = సర్వవ్యాపియై ఉన్న

  • అద్భుతానందఘన = అద్భుతమైన ఆనంద స్వరూపుడా!

  • మన్నన చేయరాదా = నన్ను ఆదరించకూడదా?

  • నీకు ఎన్నరాని పుణ్యము రాదా = (నన్ను రక్షిస్తే) నీకు లెక్కలేనంత పుణ్యం వస్తుంది కదా!

  • త్యాగరాజ సన్నుత = త్యాగరాజుచే కీర్తించబడేవాడా!

  • నీవాడను గాదా = నేను నీకు సంబంధించిన వాడిని కానా?

తాత్పర్యం:

అన్నింటిలోనూ నిండి ఉండే ఆనంద స్వరూపుడివి నీవు. అంటే అందరూ పొందే ఆనందం నీ స్వరూపమే. అటువంటి నీవు నన్ను ఆదరించవా? నన్ను మన్నించి రక్షిస్తే నీకు పుణ్యం వస్తుంది సుమా! నేను నీవాడిని కానా? నన్ను మన్నించు అని త్యాగరాజ స్వామి వేడుకుంటున్నారు.

విశేషం:

చివరి చరణంలో "నీకు పుణ్యము రాదా" అని అనడం ఒక లలితమైన, చమత్కారమైన ప్రయోగం. భగవంతుడికి పుణ్యపాపాలతో పనిలేదు, కానీ భక్తుడు ఎంతో ఆర్తితో, ప్రేమతో "నన్ను కాపాడితే నీకే పుణ్యం వస్తుంది, కాబట్టి నన్ను మన్నించు" అని వేడుకోవడం ఇక్కడ విశేషం.



No comments:

Post a Comment

ఎట్లా దొరికితివో రామ తన

మహావాగ్గేయకారుడైన శ్రీ త్యాగరాజ స్వామి రచించిన  కీర్తన "ఎట్లా దొరికితివో రామ తన" . ఈ కీర్తన వసంత రాగం, ఆది తాళంలో స్వరపరచబడింది. ...