ఉపచారము జేసే వారున్నారని మరవకురా..
భైరవి - రూపకం - మేళకర్త 29 (శంకరాభరణం జన్యం)
కీర్తన: ఉపచారము జేసే వారున్నారని మరవకురా..
1. పల్లవి
"ఉపచారము జేసే వారున్నారని మరవకురా"
ప్రతిపదార్థం:
ఉపచారము: సేవలు / కైంకర్యములు.
చేసే వారు: చేసేటటువంటి భక్తులు (లక్ష్మణుడు, భరత శత్రుజ్ఞులు, హనుమంతుడు వంటి వారు).
ఉన్నారని: ఉన్నారని గర్వించి లేదా ధీమాతో.
మరవకురా: నన్ను మర్చిపోవద్దు సుమా!
తాత్పర్యం:
ఓ రామచంద్రా! నీకు నిరంతరం సేవలు చేయడానికి లక్ష్మణుడు, హనుమంతుడు వంటి గొప్ప భక్తులు ఎప్పుడూ నీ పక్కనే ఉన్నారు కదా అని, ఈ సామాన్యుడైన త్యాగరాజును మర్చిపోవద్దు. నీ పరివారం నీకు చేసే సేవలు నీకు ఎలాగూ ఉన్నాయి, కానీ నా మొరను కూడా ఆలకించు అని భావం.
విశేషాలు:
దాస్య భక్తి: ఇక్కడ త్యాగయ్య భగవంతునితో చనువుగా పంతానికి వెళ్తున్నట్లు కనిపిస్తుంది.
ఆర్తి: "నీకు గొప్పవాళ్ళు ఉన్నారు, నాకు నువ్వు తప్ప వేరే దిక్కు లేదు" అనే మొర ఇందులో ధ్వనిస్తుంది.
2. అనుపల్లవి
"కృప కావలెనని నే నీకీర్తిని బల్కుచు నుండగ"
ప్రతిపదార్థం:
కృప: నీ దయ.
కావలెనని: నాకు కావాలని కోరుకుంటూ.
నే: నేను (త్యాగరాజు).
నీ కీర్తిని: నీ యొక్క గొప్పతనాన్ని/మహిమను.
పల్కుచు నుండగ: గానం చేస్తూ లేదా కీర్తిస్తూ ఉండగా.
తాత్పర్యం:
స్వామీ! నీ కృప ఒక్కటి ఉంటే చాలని ఆశించి, ఎల్లవేళలా నీ కీర్తిని, నీ నామాన్ని గానం చేస్తూ నీ నామస్మరణలోనే బ్రతుకుతున్నాను. అటువంటి నన్ను నీ సేవకుల మధ్యలో ఉండి మర్చిపోవద్దు.
విశేషాలు:
నిరంతర నామస్మరణ: భక్తుడు కేవలం దేవుని కృపను మాత్రమే ఆశిస్తాడని, దాని కోసం నిరంతరం కీర్తనలు పాడుతూ ఉంటాడని ఈ వాక్యం చెబుతోంది.
శరణాగతి: త్యాగరాజ స్వామి తన సర్వస్వాన్ని రామనామానికి అంకితం చేసిన వైనం ఇక్కడ స్పష్టమవుతుంది.
ఈ కీర్తన ముఖ్యంగా భైరవి రాగంలో చాలా గంభీరంగా సాగుతుంది. త్యాగయ్య తనను తాను రాముని సన్నిధిలో ఉన్న సేవకులతో పోల్చుకుంటూ, వారితో పాటు తనకు కూడా ఒక చిన్న స్థానం కల్పించమని వేడుకుంటున్నారు.
చరణం
వాకిటనే పదిలముగా వాతాత్మజుఁ డున్నాడని
శ్రీకరులగు నీ తమ్ములు చేరియున్నారని
ఏకాంతమునను జానకి ఏర్పడియున్నదని
శ్రీకాంత పరులేలని శ్రీ త్యాగరాజనుత
ప్రతిపదార్థం
వాకిటనే: సింహద్వారం వద్దనే / గుమ్మం దగ్గరే.
పదిలముగా: ఎంతో జాగ్రత్తగా / భద్రంగా.
వాతాత్మజుఁడు (వాతాత్మజుడు): వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు.
ఉన్నాడని: కావలి కాస్తున్నాడని.
శ్రీకరులగు: శుభములను కలిగించేటటువంటి.
నీ తమ్ములు: నీ తమ్ములైన లక్ష్మణ, భరత, శత్రుజ్ఞులు.
చేరియున్నారని: నీ సేవలో నిమగ్నమై నీ వెంటే ఉన్నారని.
ఏకాంతమునను: ఏకాంత సమయంలో (వ్యక్తిగత సమయం).
జానకి: సీతాదేవి.
ఏర్పడియున్నదని: సిద్ధంగా ఉన్నదని (నీకు ఉపచారం చేయడానికి).
శ్రీకాంత: లక్ష్మీదేవికి భర్తవైన ఓ రామా! (విష్ణుస్వరూపుడా).
పరులేలని: పరాయివారు ఎందుకులే అని (నన్ను విస్మరించవద్దు).
శ్రీ త్యాగరాజనుత: శ్రేష్ఠుడైన త్యాగరాజుచే నుతించబడేవాడా!
తాత్పర్యం
శ్రీ త్యాగరాజుచే కీర్తించబడే ఓ లక్ష్మీనాథా! నీ ఇంటి వాకిట వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు అత్యంత జాగ్రత్తగా కావలి కాస్తున్నాడని, శుభప్రదులైన నీ తమ్ములు నీ సేవ కోసం నీ వెంటే ఉన్నారని, అటు ఏకాంతంలో సీతాదేవి నీకు ఉపచారాలు చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నదని... వారంతా ఉన్నారు కదా, ఇక పరాయివాడైన ఈ త్యాగరాజు సేవలు ఎందుకులే అని నన్ను నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు స్వామీ!
విశేషాలు
భక్త పరివారం: ఈ చరణంలో శ్రీరాముని అత్యంత సన్నిహిత భక్తులైన హనుమంతుడు, తమ్ములు మరియు సీతాదేవి ప్రస్తావన ఉంది. వీరంతా "ఉత్తమ భక్తులు".
సామాన్య భక్తుని ఆవేదన: గొప్పవారైన హనుమంతుడు, లక్ష్మణాదుల సేవ ముందు తన సేవ అల్పమైనది కావచ్చు, కానీ భగవంతుడికి అందరూ సమానమే కదా అనే అంతరార్థం ఇందులో ఉంది.
అసూయ లేని మొర: ఇక్కడ ఇతర భక్తులపై అసూయ లేదు, కేవలం తనకూ ఆ సేవలో భాగం కావాలనే తపన, ఆర్తి కనిపిస్తుంది.
శ్రీకాంత: రాముడిని "శ్రీకాంత" అని సంబోధించడం ద్వారా ఆయన సర్వ సంపదలకు, శుభాలకు మూలపురుషుడైన విష్ణువు అని త్యాగయ్య గుర్తు చేస్తున్నారు.
No comments:
Post a Comment